Jak na dłoni - Blog Jacka Żakowskiego Jak na dłoni - Blog Jacka Żakowskiego Jak na dłoni - Blog Jacka Żakowskiego


Skąd faszyzm idzie

9 marca 2016, środa,

Czy można napisać blog krótki, ale długi? Nie takie rzeczy my ze szwagrem… etc. Bardzo proszę.

Drodzy Bracia w Cierpienu pod pisowskim Jarzmem, Nie smućcie się. Czytajcie i myślcie. Ale tym razem nie moje wytwory. Bo nawet bardzo zadufanym autorom czasami się zdarza, że przeczytają coś, po czym przyjdzie im do głowy fraza: „Lepiej bym tego w życiu nie napisał. Jaka szkoda, że to nie ja jestem autorem”. Właśnie sam tego doświadczyłem i zamiast zatruwać państwa głowy kolejnym swoim utworem, bardzo chcę Was skłonić do przeczytania tekstu, który mnie zachwycił i z całą pewnością może niejedną głowę otworzyć.

Rzecz jest niby o USA, ale naprawdę jest o Polsce. A może nawet jest bardziej o Polsce niż o Ameryce. O tym, co ich może spotkać i dlaczego, więc też niestety o tym, co nas już spotkało i dlaczego. A także co spotkało Węgrów, nadchodzi na Słowacji, wisi nad Francją itd.

Tekst jest niestety po angielsku, ale dla większości z Państwa to już nie jest problem. Tych, dla których jest – gorąco przepraszam. Nie dam rady przełożyć. A może ktoś z Państwa się na to zdobędzie i wrzuci tłumaczenie jako komentarz do bloga? Zachęcam gorąco! Bo jestem pewien, że im więcej osób ten tekst przeczyta, tym szybciej wyrwiemy się spod jarzma i będzie dla wszystkich lepiej.

Miłej lektury. I proszę koniecznie podzielić się tą lekturą z przyjaciółmi. Na pewno im nie zaszkodzi. A może pomoże.

Tekst jest tu:

The Revenge of the Lower Classes and
the Rise of American Fascism
By Chris Hedges
March 04, 2016 „Information Clearing House” – „Truth Dig ” – College-educated elites, on behalf of corporations, carried out the savage neoliberal assault on the working poor. Now they are being made to pay. Their duplicity—embodied in politicians such as Bill and Hillary Clinton and Barack Obama—succeeded for decades. These elites, many from East Coast Ivy League schools, spoke the language of values—civility, inclusivity, a condemnation of overt racism and bigotry, a concern for the middle class—while thrusting a knife into the back of the underclass for their corporate masters. This game has ended.
There are tens of millions of Americans, especially lower-class whites, rightfully enraged at what has been done to them, their families and their communities. They have risen up to reject the neoliberal policies and political correctness imposed on them by college-educated elites from both political parties: Lower-class whites are embracing an American fascism.
These Americans want a kind of freedom—a freedom to hate. They want the freedom to use words like “nigger,” “kike,” “spic,” “chink,” “raghead” and “fag.” They want the freedom to idealize violence and the gun culture. They want the freedom to have enemies, to physically assault Muslims, undocumented workers, African-Americans, homosexuals and anyone who dares criticize their cryptofascism. They want the freedom to celebrate historical movements and figures that the college-educated elites condemn, including the Ku Klux Klan and the Confederacy. They want the freedom to ridicule and dismiss intellectuals, ideas, science and culture. They want the freedom to silence those who have been telling them how to behave. And they want the freedom to revel in hypermasculinity, racism, sexism and white patriarchy. These are the core sentiments of fascism. These sentiments are engendered by the collapse of the liberal state.
The Democrats are playing a very dangerous game by anointing Hillary Clinton as their presidential candidate. She epitomizes the double-dealing of the college-educated elites, those who speak the feel-your-pain language of ordinary men and women, who hold up the bible of political correctness, while selling out the poor and the working class to corporate power.
The Republicans, energized by America’s reality-star version of Il Duce, Donald Trump, have been pulling in voters, especially new voters, while the Democrats are well below the voter turnouts for 2008. In the voting Tuesday, 5.6 million votes were cast for the Democrats while 8.3 million went to the Republicans. Those numbers were virtually reversed in 2008—8.2 million for the Democrats and about 5 million for the Republicans.
Richard Rorty in his last book, “Achieving Our Country,” written in 1998, presciently saw where our postindustrial nation was headed.
Many writers on socioeconomic policy have warned that the old industrialized democracies are heading into a Weimar-like period, one in which populist movements are likely to overturn constitutional governments. Edward Luttwak, for example, has suggested that fascism may be the American future. The point of his book The Endangered American Dream is that members of labor unions, and unorganized unskilled workers, will sooner or later realize that their government is not even trying to prevent wages from sinking or to prevent jobs from being exported. Around the same time, they will realize that suburban white-collar workers—themselves desperately afraid of being downsized—are not going to let themselves be taxed to provide social benefits for anyone else.
At that point, something will crack. The nonsuburban electorate will decide that the system has failed and start looking around for a strongman to vote for—someone willing to assure them that, once he is elected, the smug bureaucrats, tricky lawyers, overpaid bond salesmen, and postmodernist professors will no longer be calling the shots. A scenario like that of Sinclair Lewis’ novel It Can’t Happen Here may then be played out. For once a strongman takes office, nobody can predict what will happen. In 1932, most of the predictions made about what would happen if Hindenburg named Hitler chancellor were wildly overoptimistic.
One thing that is very likely to happen is that the gains made in the past forty years by black and brown Americans, and by homosexuals, will be wiped out. Jocular contempt for women will come back into fashion. The words “nigger” and “kike” will once again be heard in the workplace. All the sadism which the academic Left has tried to make unacceptable to its students will come flooding back. All the resentment which badly educated Americans feel about having their manners dictated to them by college graduates will find an outlet.
Fascist movements build their base not from the politically active but the politically inactive, the “losers” who feel, often correctly, they have no voice or role to play in the political establishment. The sociologist Émile Durkheim warned that the disenfranchisement of a class of people from the structures of society produced a state of “anomie”—a “condition in which society provides little moral guidance to individuals.” Those trapped in this “anomie,” he wrote, are easy prey to propaganda and emotionally driven mass movements. Hannah Arendt, echoing Durkheim, noted that “the chief characteristic of the mass man is not brutality and backwardness, but his isolation and lack of normal social relationships.”
In fascism the politically disempowered and disengaged, ignored and reviled by the establishment, discover a voice and a sense of empowerment.
As Arendt noted, the fascist and communist movements in Europe in the 1930s “… recruited their members from this mass of apparently indifferent people whom all other parties had given up as too apathetic or too stupid for their attention. The result was that the majority of their membership consisted of people who had never before appeared on the political scene. This permitted the introduction of entirely new methods into political propaganda, and indifference to the arguments of political opponents; these movements not only placed themselves outside and against the party system as a whole, they found a membership that had never been reached, never been ‘spoiled’ by the party system. Therefore they did not need to refute opposing arguments and consistently preferred methods which ended in death rather than persuasion, which spelled terror rather than conviction. They presented disagreements as invariably originating in deep natural, social, or psychological sources beyond the control of the individual and therefore beyond the control of reason. This would have been a shortcoming only if they had sincerely entered into competition with either parties; it was not if they were sure of dealing with people who had reason to be equally hostile to all parties.”
Fascism is aided and advanced by the apathy of those who are tired of being conned and lied to by a bankrupt liberal establishment, whose only reason to vote for a politician or support a political party is to elect the least worst. This, for many voters, is the best Clinton can offer.
Fascism expresses itself in familiar and comforting national and religious symbols, which is why it comes in various varieties and forms. Italian fascism, which looked back to the glory of the Roman Empire, for example, never shared the Nazis’ love of Teutonic and Nordic myths. American fascism too will reach back to traditional patriotic symbols, narratives and beliefs.
Robert Paxton wrote in “The Anatomy of Fascism”:
The language and symbols of an authentic American fascism would, of course, have little to do with the original European models. They would have to be as familiar and reassuring to loyal Americans as the language and symbols of the original fascisms were familiar and reassuring to many Italians and Germans, as [George] Orwell suggested. Hitler and Mussolini, after all, had not tried to seem exotic to their fellow citizens. No swastikas in an American fascism, but Stars and Stripes (or Stars and Bars) and Christian crosses. No fascist salute, but mass recitations of the pledge of allegiance. These symbols contain no whiff of fascism in themselves, of course, but an American fascism would transform them into obligatory litmus tests for detecting the internal enemy.
Fascism is about an inspired and seemingly strong leader who promises moral renewal, new glory and revenge. It is about the replacement of rational debate with sensual experience. This is why the lies, half-truths and fabrications by Trump have no impact on his followers. Fascists transform politics, as philosopher and cultural critic Walter Benjamin pointed out, into aesthetics. And the ultimate aesthetic for the fascist, Benjamin said, is war.
Paxton singles out the amorphous ideology characteristic of all fascist movements.
Fascism rested not upon the truth of its doctrine but upon the leader’s mystical union with the historic destiny of his people, a notion related to romanticist ideas of national historic flowering and of individual artistic or spiritual genius, though fascism otherwise denied romanticism’s exaltation of unfettered personal creativity. The fascist leader wanted to bring his people into a higher realm of politics that they would experience sensually: the warmth of belonging to a race now fully aware of its identity, historic destiny, and power; the excitement of participating in a wave of shared feelings, and of sacrificing one’s petty concerns for the group’s good; and the thrill of domination.
There is only one way left to blunt the yearning for fascism coalescing around Trump. It is to build, as fast as possible, movements or parties that declare war on corporate power, engage in sustained acts of civil disobedience and seek to reintegrate the disenfranchised—the “losers”—back into the economy and political life of the country. This movement will never come out of the Democratic Party. If Clinton prevails in the general election Trump may disappear, but the fascist sentiments will expand. Another Trump, perhaps more vile, will be vomited up from the bowels of the decayed political system. We are fighting for our political life. Tremendous damage has been done by corporate power and the college-educated elites to our capitalist democracy. The longer the elites, who oversaw this disemboweling of the country on behalf of corporations—who believe, as does CBS Chief Executive Officer Leslie Moonves, that however bad Trump would be for America he would at least be good for corporate profit—remain in charge, the worse it is going to get.

Chris Hedges, spent nearly two decades as a foreign correspondent in Central America, the Middle East, Africa and the Balkans. He has reported from more than 50 countries and has worked for The Christian Science Monitor, National Public Radio, The Dallas Morning News and The New York Times, for which he was a foreign correspondent for 15 years.


Komentarze: 42

Dodaj komentarz »
  1. >membership consisted of people who had never before appeared on the >political scene

    Pasuje na 100% do aktywistów KODu… Czas się bać redaktorze?
    Nb prof. Balcerowicz mówił o czerwonym faszyźmie i to całkiem niedawno…

  2. Och, pan Chris Hedges myli się w tylu punktach, że chyba tłumaczenie jego tekstu byłoby stratą czasu. Sprawa jest nieco prostsza – praktycznie wszystkie lewicowe „prawdy” o świecie, narodzie, człowieku okazują się właśnie na naszych oczach nieprawdziwe i szkodliwe w stopniu trudnym jeszcze do ocenienia. Nie wyszedł melting pot, nie wyszła multi-kulti, padł na pysk „social justice movement”, który na kampusach uniwersyteckich wypotwornił się w coś karykaturalnego. Nie sprawdziły się głupoty o „post industrial nation” – bo bez przemysłu jest tylko bieda i upadek… Nazywanie ruchów wykluwających się na zgliszczach tego świata „faszyzmem” jest ostatnią linią obrony upadającej lewicy, lewicy nie mającej już w zanadrzu następnych „prawd”.

  3. Można skomentować?
    Dla mnie to nic nowego. Przecież upadek gospodarczy zawsze dawał impuls dla dojścia do władzy skrajnych ugrupowań. Najlepsze przykłady to chyba upadek gospodarczy carskiej Rosji i dojście do władzy Bolszewików, czy tez upadek gospodarczy Republiki Weimarskiej i dojście do władzy Nazistów. Przecież amerykański „cud” gospodarczy polegał na rabunku i ekstremalnym wyzysku: najpierw Indian (zabranie im ich ich ziemi przez europejskich kolonizatorów) i Murzynów (ich niewolnicza praca na plantacjach południa USA) a później na kapitalistycznej eksploatacji biednych imigrantów: najpierwej z Europy (w tym sporo z Polski) a obecnie także i z tzw. III świata. Ale że Ameryka nie ma już „Dzikiego Zachodu” do podboju, to skończyły się w niej rezerwy, które pozwoliły na ten, jakże spektakularny, wzrost potęgi gospodarczej USA w XIX wieku i na początku XX.
    Jak to dawno temu zauważył prof. J.K. Galbraith, normalnie jest tak, że pod uprawą są najlepsze gleby i wydobywa się surowce mineralne z najbardziej dostępnych, płytko leżących złóż, a tylko w okresach dużego popytu na żywność włącza się pod uprawę tereny marginalne, z gorszą jakością gleby, a więc mniej wydajne i podobnie jest też z kopalinami. Natomiast w XIX-wiecznych USA było na odwrót – praktycznie każdy nowy kawałek ziemi wzięty pod uprawę przez europejskich kolonizatorów miał wydajność większą niż te, które były już pod uprawą i podobnie było z kopalinami (na początku w Texasie czy też innej Oklahomie, to wystarczyło wsadzić kij do ziemi, aby trysnęła z niej ropa), a więc funkcjonowało w XIX-wiecznych USA nie prawo malejącej wydajności marginalnej ziemi, a prawo rosnącej wydajności marginalnej ziemi, co oczywiście przyczyniło się do bardzo wówczas szybkiego wzrostu gospodarki USA. Ale to był oczywiście wzrost wynikający z kradzieży mienia należącego do Indian – analogia do złodzieja, który bogaci się kradnąc cudzą własność. 🙁
    A że teraz w USA zabrakło rezerw ziemi uprawnej i kopalin (wydobywa się tam n.p. gaz z tzw. łupków, czyli z marginalnych złóż – bardzo kosztownych w eksploatacji, jako że takowe wydobycie nie tylko jest bardzo drogie ale powoduje także drastyczną dewastację środowiska naturalnego), to Ameryka wkroczyła obecnie de facto w epokę zerowego wzrostu – patrz książka L. Thurowa „The Zero-Sum Society: Distribution and the possibilities for economic change”. Otóż tam jest wyjaśnione, że obecnie, w warunkach recesji, która rozpoczęła się na tzw. Zachodzie w latach 1970tych i trwa nadal a końca jej nie widać, gospodarka jest w dużej mierze grą o sumie zerowej, a więc aby jeden zyskał, to drugi musi stracić. Innymi słowy, aby zyskał kapitalista, to nawet w USA musi dziś stracić pracownik najemny („robotnik”).

  4. Reklama
  5. „Nie jest oczywiście ta „elita” zdolna zrozumieć nawet rzeczy tak elementarnej i podstawowej, jak to, że triumfy Marine Le Pen, popularność wśród Brytyjczyków idei „brexitu”, a wśród Węgrów Orbana etc., to prosty skutek wieloletniej przewagi tych właśnie lewicowych, poprawnościowych i totalniackich idei, które są dla nich punktem odniesienia i jedyną „oczywistą oczywistością”.

  6. to jak u nas…

  7. „A może ktoś z Państwa się na to zdobędzie i wrzuci tłumaczenie jako komentarz do bloga? Zachęcam gorąco!” A czy Pan za to zapłaci? Pan nie pisze artykułów za darmo, lekarz nie leczy za darmo, to i proszę nie oczekiwać tłumaczenia za darmo.

  8. Panie Jacku, służę. W skrócie, bo tekst jednak długi, ale mam nadzieję, że oddaje sens.

    Korporacyjna Ameryka i jej wykształcone w prestiżowych collegach elity doprowadziły do wykluczenia społecznego wielu ludzi, głównie słabiej wykształconych, białych pracowników niskiego szczebla z przedmieść amerykańskich miast. Ci ludzie czują się wykluczeni zarówno ekonomicznie (zarabiają gówniane pieniądze), jak i politycznie – narzuca się im poprawność polityczną, co i jak mają myśleć i głosowanie na kolejnych polityków raczących ich okrągłymi słówkami jak Clinton czy Obama, a tak naprawdę będących na pasku korporacji z Wall Street.

    W związku z tym pojawia się ktoś taki jak Trump – który mówi ich językiem, odrzuca poprawność polityczną i jasno wskazuje winnych. Dzięki niemu budzą się z apatii całe masy ludzi wcześniej niezaangażowanych politycznie – tych wykluczonych. Odrzucają oni poprawność polityczną i chcą prawa do wolności. Wolności do nienawiści: czarnuchów, meksykańców, pedałów, złodziei z Wall Street itp. Autor stawia tezę, że to prosta droga do faszyzmu: okoliczności przypominają schyłkowe lata Republiki Weimarskiej, kiedy gnijący system polityczny i ekonomiczny kraju doprowadził do wyniesienia do władzy Hitlera. Być może przyszłością Ameryki i innych krajów zachodniej demokracji jest właśnie faszyzm?

    Wygrana Hillary Clinton doprowadzi do chwilowego zatrzymania tego pochodu faszyzmu, ale w długiej perspektywie bardziej prawdopodobne, że pojawią się ludzie jeszcze bardziej radykalni od Trumpa i któryś z nich w końcu rozwali ten system. Jedyną drogą do zatrzymania pochodu faszyzmu jest uwłaszczenie mas ludności od wpływu korporacji, polityka wyrównywania dochodów i sprawiedliwości społecznej. Tylko w ten sposób da się zagospodarować niezadowolone masy społeczne.

  9. O ile pierwsza czesc diagnozy jest trafna –
    Rzeczywiście egoistyczne elity w Polsce wykiwaly wiekszosc Polakow
    Druga czesc straszaca faszyzmem jest balamutna i swiadczy o kontynuowaniu manipulacji zagrozonych pasozytujacych na wiekszosci beneficjentow neiliberalnej hucpy.

    Alternatywa –
    albo my bedziemy dalej „krasc” i „przewodzic narodem” albo przyjda
    faszysci czyli
    PiS -u…Bo o takie przedstawienie rzeczywistosci wyraznie chodzi Panu Zakowskiemu jest delikatnie mowiac bzdura.

    Przypomina to rosyjska propagande jakoby Putin walczy na Ukrainie faszyzmem…

  10. Racja… zauważmy dodatkowo, że takie ruchy, populistyczne, faszystowskie, czy nacjonalistyczne, karmią się wykluczeniem na całym świecie, nie wypada gościć się zbytnio na cudzym blogu, dlatego ma co zbytnio rozwijać tej myśli, pozwolę sobie jedynie na zwrócenie uwagi na kilka intuicji: ponoć ponad 60% bogactwa świata jest zgromadzonych w rekach 1% ludzi, 2014 lub 2015 był pierwszym rokiem od czasów prowadzenia takich zestawień gdzie zyski z lokat przewyższały opłacalność inwestycji w produkcję. Możliwe, że te informacje dotarły już na samo dno, do najdalszych i najciemniejszych zakamarków umysłów, przemacerowały się i coraz silniej buzują w kotle interakcji społecznych, bo nie „chcemy” już więcej rządów Gordonów Gekko. Czy świat przekroczył ekstremum tej funkcji oburzenia, czy nie, nie wiadomo, pewne jest to, że mądre elity być może zdążą upuścić trochę pary, a niedojrzałe i egoistyczne będą miały rewolucję… tak jak my.
    W sprawie recepty… tez racja, a władza to widzi, dlatego boi się KOD’u, bo on realizuje tę receptę na faszyzm: jest ruchem społecznym, wypowiada wojnę korporacji, angażuje się w akty obywatelskiego nieposłuszeństwa, wyciąga ludzi z apatii i pokazuje pozytywną moc obywatelskości.
    …a teraz, całkiem z innej beczki byliśmy pierwsi w recepcie: wrocławska POMARAŃCZOWA ALTERNATYWA w latach 80 😉

  11. Jakiego rodzaju faszyzm…
    Reprezentuje Bernie Sanders?

    Albo my albo faszyzm jako zywo przypomina pomysly Putina.

    O ile sie nie myle tzw. Ruch antyfaszystowski był tworem komunistycznych elit…

    To nic innego jak proba obrony przywilejow i prezydenckich…orderow.
    Dlatego taka niby trafna.
    I przy okazji po angielsku.

  12. Ameryka ma jakąś nadprzyrodzoną moc eksportowania wszystkiego co najgorsze na cały świat. Od podłego żarcia, poprzez religianctwo, do całego zestawu najgorszych ludzkich przypadłości.Przypomnę tu trafną ocenę pewnego Francuza:
    “Nie ma nic bardziej powierzchownego i bezczelnego zarazem niż biały amerykański burżuj! Odnajdziemy w nim wszystko, czego nienawidzę: chytrość i ograniczoność, pogłębioną głupotę, nieprzezwyciężalną małostkowość, sztuczne problemy, halucynacje progresywizmu, muzykę folk, gruboskórność, znudzenie, handlarską mentalność, prostackie poczucie humoru, niezdolność do jakiejkolwiek mistyki, show, profesjonalizm, wyrafinowane okrucieństwo, zupełną nieobecność sentymentalizmu, niekoherentną kulturę, stechnicyzowany seks….
    Amerykanie to larwy. Kiedy widzę Amerykanów, przychodzą mi na myśl aktorzy z filmów porno – ubrani w jakieś kwadraty, śmieszne fryzury, pusty wzrok i głupi śmiech. Żaden naród nie jest tak wulgarny. Amerykanie osiągnęli perfekcję w swojej pospolitości.
    Ameryka to amalgamat tego co najgorsze u Europejczyków. Ameryka to ludobójcza mieszanka. Ameryka to hobby cywilizacji, karykatura Ingres’a”.
    Dodam jeszcze, że na 235 lat trwania USA, w stanie wojny były Stany przez 214 lat. Imponujący wynik.

  13. Może jest tak, że totalniacki faszyzm jest nieuniknioną antytezą totalniackiego liberalizmu? Kosztem zdroworozsądkowego środka. Tak jak nieuniknioną antytezą dzikiego kapitalizmu XIX wieku był zdziczały socjalizm (komunizm) w XX wieku.

    W Polsce wściekłe ideologiczne zwalczanie KK, narzucanie siłą (propagandą i instytucjami państwa) obcych modeli obyczajowych i pojęć (gendery, małżeństwa jednopłciowe, nadużywanie politycznej poprawności jako knebla blokującego wolność myśli i słowa) to z pewnością nie jedyne, albo istotne źródło sukcesu PiS-u, które z braku innego wyboru służy jako jedyna antyteza dla totalniackiej liberalnej doktryny. Oczywiście również w wersji totalniackiej. Ale ludzie innego wyboru nie mają, bo wybór określa tylko dyktatura oligopoli partyjnych i media. W swoich rodzimych okręgach wyborczych ludzie nie mają prawa tworzyć i w sposób wolny wybierać własnej alternatywy dla liberalnego i reakcyjnego totalniactwa.

  14. „Rzecz jest niby o USA, ale naprawdę jest o Polsce. A może nawet jest bardziej o Polsce niż o Ameryce”.

    Pozwolę sobie zdecydowanie z panem Redaktorem nie zgodzić się.

    Przeczytajmy raz jeszcze dwa krótkie fragmenty:
    „These elites, many from East Coast Ivy League schools, spoke the language of values—civility, inclusivity, a condemnation of overt racism and bigotry, a concern for the middle class—while thrusting a knife into the back of the underclass for their corporate masters. This game has ended.
    There are tens of millions of Americans, especially lower-class whites, rightfully enraged at what has been done to them, their families and their communities. They have risen up to reject the neoliberal policies and political correctness imposed on them by college-educated elites….”

    „All the resentment which badly educated Americans feel about having their manners dictated to them by college graduates will find an outlet”.

    Tak więc konflikt generalnie toczy się między mającymi gęby pełne frazesów o wartościach świetnie wykształconymi i będącymi często na usługach wielkich korporacji elitami a dziesiątkami milionów kiepsko wyedukowanych i należących do dołów społecznych ludzi odrzucających neoliberalizm i polityczną poprawność.

    Polska – w odróżnieniu od Stanów Zjednoczonych – nie ma praktycznie dobrze wykształconych elit. Nasze wyższe uczelnie stoją na bardzo kiepskim poziomie a tych którzy ukończyli renomowane uniwersytety zachodnie policzyć można na przysłowiowych palcach jednej ręki. W powszechnym odczuciu społeczeństwa większość naszej klasy politycznej to niekompetentni karierowicze dbający głównie o swoje i swoich rodzin (ewentualnie znajomych) interesy. W ostatnich latach degeneracja rządzących widoczna była szczególnie – niekończące się afery, podsłuchy, usłużne media, wszechobecny PR. O przywiązaniu do jakichkolwiek wartości nawet szkoda gadać. I nie jest tak, że ta sytuacja jest nie do utrzymania tylko dla tzw. wykluczonych. Proszę przypomnieć sobie z jakim entuzjazmem w 2007 roku mieszkańcy dużych miast (a w szczególności Warszawy), gdzie ludzi sukcesu jest najwięcej, rzucili się do urn wyborczych aby odsunąć od władzy PiS poprzez głosowanie na PO – w wielu okręgach zabrakło nawet kart do głosowania i wybory przedłużono. W zeszłym roku już niewielu z tych ludzi miało ochotę umierać za skompromitowaną Platformę.
    Sprawa druga. USA to kraj wiodących technologii, rozwiniętego przemysłu, przodujących we wszelkich światowych rankingach uczelni, wielu gazet i czasopism na doskonałym poziomie. A Polska to kraj zupełnie peryferyjny, bez własnego przemysłu, kraj przetwórców drewna i skóry oraz skręcaczy sprzętu AGD. Podstawowe narzędzia pracy jakie przewidziano dla nas to łopata i śrubokręt. Media – szczególnie elektroniczne – prezentują rozpaczliwie niski poziom. Czytelnictwo książek jest bliskie zeru. Wysoka kultura znajduje się w zapaści. Wiele milionów rodaków opuściło kraj. Taka sytuacja jest nie do zaakceptowania nie tylko dla wykluczonych.

    Chris Hedges pisze, że bezwzględnie trzeba „… seek to reintegrate the disenfranchised—the “losers”—back into the economy and political life of the country”.

    U nas to zdecydowanie za mało. Ale wcale nie znaczy to, że podzielam pana obawy i opinie o tym „co ich może spotkać i dlaczego, więc też niestety o tym, co nas już spotkało i dlaczego”.

    Jest jednak w pana tekście fragmencik, z którym się całkowicie zgadzam: „Czytajcie i myślcie”.
    Szkoda tylko, że przez ostatnie ćwierćwiecze zrobiono tak wiele aby ludzi od tych rzeczy odzwyczaić. I media też mają w tym swój niepośledni udział.

  15. Stąd faszyzm idzie. Projekt orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wraz z uzasadnieniem „krąży od dwóch tygodni”. Przesyłali go między sobąi posłowie Platformy Obywatelskiej. Projekt był przez posłów PO „poprawiany i komentowany”. Z ustaleń wynika, że jest on datowany na 9 marca i liczy 269 stron.

  16. Ciekawa analiza, ale troche dziwi brak chocby wzmianki o Sandersie, ktorego kampania to wlasnie przyklad budowy ruchu opowiadajacego sie przeciwko „Corporate America”.

  17. Jest tylko jedno dobre rozwiazanie zeby faszysci nie doszli do wladzy.
    Niech korporacje i firmy zaczna placic wszystkie podatki tak jak nalezy i niech sie podziela swoimi ogromnymi profitami z klasa pracujaca.
    Z glodu nie umra, a ludziom bedzie zylo sie lepiej.
    I po kryzysie.

  18. Ten artykul jest naprawde bardzo dobry i wazny, szczegolnie w mlodych demokracjach, aby nie powtarzac starych bledow.

    Niestety moj (aktywny) angielski jest za slaby, aby ten artykul sensownie przetlumaczyc na polski. Moze redakcja wyda troche pieniedzy na tlumacza?

  19. Alez panie redaktorze,
    Po co to tlumaczyc.
    Gazeta Wyborcza raczy nas podobnymi tekstami juz od ponad cwiercwiecza. Wystarczy przeczytac pierwszy lepszy artykul autorstwa adama michnika o polskich oszolomach, o jasnej pomrocznej, o ‚drzemiacych w Polakach niezmierzonych pokladach antysemityzmu’, o polskim faszyzmie i juz ma pan mniej wiecej to, o co oskarza sie zdrowa, budzaca sie czesc spoleczenstwa Amerykanskiego wyrzuconego przez neoliberalne elity na margines zycia politycznego, ekonomicznego, gospodarczego, naukowego…
    Taki maly szczegol: w ramach naprawy swiatopogladu proponuje przejazdzke po USA i zrobienie malej ankiety pt. w jakich srodowiskach najczesciej uzywa sie slowa ‚nigger’. Nie ma pan czasu ani ochoty? Wiec nie trzeba bo juz to zrobiono i wyniki sa znane. Otoz to slowko, ktore wspolczesna polityczne poprawnosc zakazuje uzywac bo jest ponoc w stosunku do Murzynow za obrazliwe najczesciej uzywane jest wlasnie w srodowiskach murzynskich. Tak samo jak slowo ‚fag’ miedzy pedalami. Ani jedno ani drugie nie ma z faszyzmem nic wspolnego. Niech pan sobie poczyta definicje faszyzmu i przestanie bezrefleksyjnie uzywac tego slowka, ktore zydowska finansjera i posluszni im ludzie mediow narzucili nam ostatnio jako slowo – palke do bicia. Kto tylko jest niewygodny, zadaje trudna pytania, nie pozwala sie przekonac do tego ze demokracja to, obok kola i maczugi, najlepszy wynalazek ludzkosci musi zaraz byc ‚faszysta’. Chocby to byl Papiez.
    Zycze Amerykanom aby sie przebudzili. Przegonili ze swego kraju agresywna finansjere a z gielda nowojorska zrobili jeszcze raz to, co juz raz udalo sie z WTC.

  20. Mam poważne wątpliwości, czy autor (ów Chris Hedges) do końca wie, co to faszyzm. Póki co faszyzmem nazywa naturalny skutek procesu radykalizowania się ludzi z marginesu, ubogich i odrzuconych, lub tylko za takich się uwazajcych. Już raczej sa to masy, które niegdys spiewały: Wyklety powstań ludu Ziemi, powstańcie, których dreczy głód! No i z pewnoscią nie ma wiele wspólnego z faszyzmem pragnienie swobody wyrazania swoich opinii i emocji, nawet jeśli sa podejrzane moralnie. Pomysł political carrectness był jednym z najgłupszych i najbardziej dewastujących psychikę i emocjonalność ludzką spośród produktów kultury liberalnej. Dziś wahadło odchyla się w druga stronę, co może skonczyc się źle.

  21. Sadze, ze problem trzeba widziec w szerszym kontekscie: schylku Zachodu, ktory po 500 – 600 latach panowania nad swiatem traci role globalnego hegemona na ktory naklada sie ideologiczny kryzys kapitalizmu jako doktryny politycznej i ekonomicznej. A z nim kryzys panstwa demokracji liberalnej z wolnym rynkiem, ktory niszczy dziki Globalny Wielki Kapital (kryzys 2008 r. tegp najlepsza ilustracja).

    Kilka lat temu pisal o tym prof. J.E.Stiglitz ( mowil takze prof. Z.Bauman w rozmowie z Panem (,1,

    Demografia pokazuje ponadto, ze w USA ludzie bialej rasy za 20 lat juz na zawsze stana sie mniejszoscia ( w Europie ten problem pojawi sie pozniej, choc zdaje sie najpierw w Polsce, gdyz nad Wisla rodzi sie najmniej dzieci w UE).

    Te zjawiska zrodzily w USA polityczny fenomen D.Trump’a:
    A.Williams: What are your opinions on the surprising progress of Donald Trump? Could it be explained by a climate of fear?

    N.Chomsky: Fear, along with the breakdown of society during the neoliberal period. People feel isolated, helpless, victim of powerful forces that they do not understand and cannot influence. It’s interesting to compare the situation in the ‘30s, which I’m old enough to remember. Objectively, poverty and suffering were far greater. But even among poor working people and the unemployed, there was a sense of hope that is lacking now, in large part because of the growth of a militant labor movement’.

    Ale takze polityczny fenomen B.Sanders’a:

  22. Czy w dwu milionowym mieście tak ciężko znależć kogoś kto przetłumaczył by ten tekst? Na o wiele „biedniejszych” portalach jak „Kultura Liberalna” czy „Medium publiczne” ich dziennikarze robią to dokładnie i ekspresowo — niech pan zadzwoni do Rafała Betlejewskiego albo do Ewy Wanat, zrobią to dla pana, trochę wstyd panie Jacku.

  23. Copy – paste
    I można napisać blog krótki, ale długi

  24. Kryzys finansowy, jak i rosnące rozwarstwienie dochodów jest skutkiem lewicowej polityki monetarnej pobudzania popytu tanimi kredytami, którą nieustająco popiera i zaleca red. Żakowski. Ta polityka banków centralnych trwa od czasów Billa Clintona, a konkretnie od roku 1995, aczkolwiek nie jest wyłącznie jego winą. Wkrótce się jednak będzie musiała skończyć, aby zahamować stagflację i niewykluczone, że za kadencji Hillary Clinton, jeśli do niej dojdzie. Kryzys się zatem skończy (na jakiś czas) dzięki odejściu od ‚pobudzania popytu’ tanimi kredytami. I to niezależnie, kto zostanie prezydentem USA. Ja oczywiście wolałbym Hillary niż Trumpa, bo wolę zarozumiałych introwertyków od bufonowatych ekstrawertyków. Do tych drugich nie mam zaufania. Pani Hillary może niechcący całkowicie odwrócić błędy z czasów Billa, który niestety był ekstrawertykiem.

    Faszyści są w parlamencie w socjalistycznej Grecji, a Front Narodowy odnosi sukcesy w socjalnej Francji, co jest skutkiem kryzysu gospodarczego w tych państwach. Ale tamtejsze teoretycznie lewicowe rządy odchodzą od lewicowej polityki gospodarczej (słusznie zachowując lewicową politykę obyczajową) i te państwa wyjdą dzięki temu z kryzysu i popularność nacjonalistów i faszystów spadnie.

    Dzielenie współczesnych społeczeństw na klasę robotniczą i klasę średnią, czyli pracowników umysłowych i fizycznych, którzy rzekomo mają tworzyć oddzielne ‚klasy’ jest kompletnym nieporozumieniem i ideologiczną fantasmagorią. W dzisiejszym świecie granica między pracą fizyczną i umysłową często jest płynna, a robotnicy nie zarabiają ani nie żyją inaczej niż pracownicy biur. Working class i middle class to to samo i ci ludzie moim zdaniem zagłosują w większości na Hillary. Trump może jedynie straszyć, ale nie sądzę, żeby z sukcesem.

  25. Faszyzm wyprodukowali banksterzy . Autorzy incognito. Efekty ich działania widzimy na Bliskim Wschodzie i w fali uchodźców zalewających ubezwłasnowolnioną Europę. Zbrodnia rodzi następną zbrodnię i zapowiada europejską katastrofę. Tak się rodzi faszyzm.

  26. Sadze, ze problem trzeba widziec w szerszym kontekscie: schylku Zachodu, ktory po 500 – 600 latach panowania nad swiatem traci role globalnego hegemona na ktory naklada sie ideologiczny kryzys kapitalizmu jako doktryny politycznej i ekonomicznej. A z nim kryzys panstwa demokracji liberalnej z wolnym rynkiem, ktore niszczy dziki Globalny Wielki Kapital (kryzys 2008 r. – kiedy to Kongres USA wraz z Prezydentem B.Obama wyjeli trylion dolarow z kieszeni amerykanskich podatnikow (zarabiajacych statystycznie 50,000 $ na rok), by je wlozyc do kieszeni miliarderow z Wall Street – tego najlepsza ilustracja).

    Kilka lat temu pisal o tym prof. J.E.Stiglitz – oraz
    mowil prof. Z.Bauman w rozmowie z Panem –,1,

    Demografia pokazuje ponadto, ze w USA ludzie bialej rasy za 20 lat juz na zawsze stana sie mniejszoscia (w Europie ten problem pojawi sie pozniej, choc zdaje sie najpierw w Polsce, gdyz nad Wisla rodzi sie najmniej dzieci w UE).

    To glownie te zjawiska – schylek Zachodu, kryzys kapitalizmu jako idei politycznej (‘We, Money …” zamiast ‘We, People’) oraz kryzys demograficzny i (nadchodzaca) zmiana statusu ludzi bialej rasy (z dominujacej w polityce, ekonomii, nauce, kulturze, itd. wiekszosci na rzecz jednej z kilku mniejszosci) zrodzily w USA polityczny fenomen D.Trump’a:


    A.Williams: What are your opinions on the surprising progress of Donald Trump? Could it be explained by a climate of fear?

    N.Chomsky: Fear, along with the breakdown of society during the neoliberal period. People feel isolated, helpless, victim of powerful forces that they do not understand and cannot influence. It’s interesting to compare the situation in the ‘30s, which I’m old enough to remember. Objectively, poverty and suffering were far greater. But even among poor working people and the unemployed, there was a sense of hope that is lacking now, in large part because of the growth of a militant labor movement’.

    Ale takze polityczny fenomen B.Sanders’a:

  27. Sądzę że wystarczyłby link do oryginału zamiast kopiowania całości. Bo teza cytowanego autora że Trump to proto Hitler, że lata trzydzieste nam w Stanach wracają nie da się utrzymać.

    Trump to nie Hitler, to drobny geszefciarz amerykański Las Vegas-owskiego sortu, śladu żadnego odwołania do, czy eksploatacji frustracji niższych klas w Stanach u niego nie ma, nie będzie i nie było. Nie sądzę żeby nawet zdawał sobie sprawę że takowe mogą istnieć.

    Jeśli już to Trump-owi znacznie bliżej do Wałęsy niż do Hitlera. Te ich ciągłe Ja, Ja, Ja. Frustracje klasowe jeśli rzeczywiście są, a chyba są, reprezentuje Sanders, nie Trump jak postuluje autor. Trump reprezentuje wyłącznie swój prywatny interes.

    Red. Żakowski kopiuje Hedges-a z wyraźniej chęci przeciągnięcia tej hitlerowskiej analogii na Prezesa. Szkopuł w tym że do tego naprawdę nie są potrzebne jakieś naciągane analogie amerykańskie. Prezesowi ewidentnie wyraźnie bliżej do Hitlera niż jakiemukolwiek dzisiejszemu politykowi amerykańskiemu. To samo poczucie ciężkich krzywd narodowych, czy przekonanie że obcy element do spółki ze zdradzieckim wewnętrznym sortem kraj mebluje i się w nim panoszy. I zdeklarowany cel żeby z tym porządek w końcu zrobić.

    Dalej taką analogię trudno jednakże ciągnąć bo przecież ewidentnie chyba jest że Prezes nie będzie nam Berezy reaktywować, Sejmu podpalać, kryształowe noce urządzać czy na podbój kontynentu z Macierewiczem wojska szykować. I w tym sensie analogia propagowana przez redaktora wygląda na nieuczciwą.

  28. „Dzięki białym i biednym odradza się w Ameryce faszyzm.”

    „In fascism the politically disempowered and disengaged, ignored and reviled by the establishment, discover a voice and a sense of empowerment.”

    Since Reagan administration neoliberal „tricle down theory” created milions of disempowered, disengaged and ignored.
    What tricled down to the poor have not smelled nice. The rich started to get richer, middle class started to disappear mostly joining the poor and the poor became poorer.
    The white poor see their chance in fascism. The Blacks and Hispanics turned to drugs and populate prisons.
    Sooner or later the blacks will start rioting.

    The establishment by introducing neoliberalism created the disempowered and ignored and is guilty of producing fascism in the USA.

  29. Co do faszyzmu, przypomina mi się postać Mussoliniego. W całych Włoszech w czasie jego rządów rozlepiono plakaty głoszące: Mussolini a sempre raggione, czyli: Mussolini ma zawsze rację. Słuchały go zachwycone tłumy, a Mussolini przemawiał gromkim głosem, z brodą uniesioną do góry, aby podkreślić swoją niezłomność. Niektórzy dzisiaj się na nim wzorują. Włoski dyktator skończył w hańbie, jego trupa bezczeszczono, włóczono po ulicach Mediolanu, a potem powieszono głową w dół, razem z jego kochanką, Clarą Petacci.

  30. Odwołanie do Durheima staje się adekwatne: żyjemy w stanie anomii, bezprawia (The sociologist Émile Durkheim warned that the disenfranchisement of a class of people from the structures of society produced a state of “anomie”—a “condition in which society provides little moral guidance to individuals.” ).To oczywiście, pośrednio dzięki PO, skutek wyizolowania całych grup ludzi z możliwości korzystania z dobrodziejstw „wzrostu”. Schizofreniczny PiS natychmiast robi z tego użytek wykorzystując tych ludzi, którzy aprobują ich uzasadnienia kompletnie pozbawione logiki. Stan, w którym nie widać związku między deklaracjami a działaniem nie jest stanem zdrowia psychicznego – to z definicji.

  31. Przetłumaczyłem jak mogłem:

    Zemsta niższych klas oraz
    powstanie amerykańskiego faszyzmu
    Chris Hedges
    4 marca 2016 „Information Clearing House” – „Poszukiwanie Prawdy”
    Wykształcone uniwersyteckie elity, w imieniu korporacji, przeprowadziły dziki neoliberalny atak na ubogich pracowników. Teraz nadszedł czas zapłaty. Ich dwulicowość – uosabiana przez polityków takich jak Bill i Hillary Clinton oraz Barack Obama, przez dziesięciolecia odnosiła sukcesy. Elity te, w tym znaczna ich część ze szkół East Coast Ivy League, przemawiały językiem wartości, uprzejmości, inkluzywności, potępienia jawnego rasizmu i bigoterii, troski o klasę średnią – jednocześnie wbijając nóż w plecy niższych klas, w interesie ich korporacyjnych panów. Ta gra właśnie się skończyła.
    Są dziesiątki milionów Amerykanów, zwłaszcza białych z niższych klas, słusznie rozwścieczonych tym co zrobiono im, ich rodzinom i społecznościom. Powstali aby odrzucić neoliberalną politykę i polityczną poprawność narzucaną im przez wykształcone na uniwersytetach elity z obu partii politycznych: wśród niższych białych klas szerzy się amerykański faszyzm.
    Ci Amerykanie pragną pewnego rodzaju wolności – wolności do nienawiści. Chcą wolności używania takich słów jak „czarnuch”, „żydek”, „meksykaniec”, „żółtek”, „turban (Arab)” i „pedał”. Chcą wolności dla pochwały przemocy i kultury broni. Chcą wolności posiadania wrogów, do fizycznych ataków na muzułmanów i nielegalnych pracowników, Afroamerykanów, homoseksualistów i każdego, kto ośmieli się krytykować ich kryptofaszyzm. Chcą swobody czczenia historycznych wydarzeń i osobistości, które wykształcone elity potępiają, włącznie z Ku Klux Klanem i Konfederacją. Chcą wolności ośmieszania i dyskredytowania intelektualistów, idei, nauki i kultury. Chcą wolności uciszania tych, którzy mówią im, jak się mają zachowywać. I chcą swobody głoszenia pochwały supermęskości, rasizmu, seksizmu i białego patriarchatu. Jest to rdzeń sentymentów faszystowskich. Te sentymenty są wywołane upadkiem państwa liberalnego.
    Demokraci grają bardzo niebezpieczną grę poprzez namaszczenie Hillary Clinton jako swojego kandydata na prezydenta. Uosabia ona dwulicowość elit uniwersyteckich, którzy mówią językiem współczucia dla zwykłych mężczyzn i kobiet, trzymają się biblii poprawności politycznej, jednocześnie sprzedając ubogich i klasę robotniczą władzy korporacyjnej.
    Republikanie, pobudzeni przez amerykańskiego Duce bis w wersji gwiazdy reality, Donalda Trumpa, pociągają wyborców, zwłaszcza nowych, podczas gdy demokraci znajdują się znacznie poniżej frekwencji wyborczej z roku 2008. We wtorkowym głosowaniu 5,6 miliona głosów zostało oddanych na Demokratów, zaś 8,3 mln na Republikanów. Liczby te były dokładnie odwrotne w 2008 r. – 8.2 milionów na Demokratów i około 5 milionów na Republikanów.
    Richard Rorty w swojej ostatniej książce „Osiągnięcia naszego kraju”, napisanej w 1998 roku, proroczo przewidział dokąd podąża nasz postindustrialny naród.
    Wielu pisarzy w tematyce polityki społeczno-gospodarczej ostrzega, że stare uprzemysłowione demokracje zdążają w kierunku okresu Weimaro-podobnego, w którym ruchy populistyczne chcą obalić rządy konstytucyjne. Np. Edward Luttwak sugeruje, że faszyzm może być przyszłością Ameryki. Główną tezą jego książki „Niebezpieczny Amerykański Sen” jest to, że członkowie związków zawodowych i niezorganizowani pracownicy niewykwalifikowani, prędzej czy później zdadzą sobie sprawę, że ich rząd nawet nie stara się zapobiec spadkowi płac lub eksportowi miejsc pracy. W tym samym mniej więcej czasie zdadzą sobie sprawę, że podmiejscy pracownicy umysłowi – sami rozpaczliwie bojąc się redukcji zatrudnienia – nie pozwolą się opodatkować w celu zapewnienia świadczeń socjalnych dla kogokolwiek innego.
    W tym momencie coś pęknie. Poza-podmiejski elektorat zadecyduje, że system zawiódł i zacznie się rozglądać za strongmanem żeby oddać na niego głos, kogoś chętnego aby zapewnić, że, kiedy zostanie wybrany, kołtuńscy biurokraci, prawnicy-krętacze, przepłacani sprzedawcy obligacji i postmodernistyczni profesorowie nie będą już dyktować warunków. Może się rozegrać scenariusz podobny jak w powieści Sinclaira Lewisa „To nie może się tutaj zdarzyć”. Gdy tylko bowiem strongman obejmie urząd, nikt nie będzie mógł przewidzieć, co się wydarzy. W 1932 roku większość przepowiedni o tym, co by było, gdyby Hindenburg mianował Hitlera kanclerzem, były zdecydowanie zbyt optymistycznych.
    Jedna rzecz bardzo prawdopodobna jest taka, że zdobycze osiągnięte w ciągu ostatnich czterdziestu lat przez czarnych i brązowych Amerykanów, a także przez homoseksualistów, zostaną przekreślone. Żartobliwa pogarda dla kobiet wróci do mody. Wyrazy „czarnuch” i „żydek” znowu będzie można usłyszeć w miejscu pracy. Cały sadyzm który akademicka lewica starała się uczynić nie do przyjęcia dla swoich studentów, wróci falą potopu. Wszystkie urazy, które odczuwają źle wykształceni Amerykanie odnośnie dobrych manier narzucanych im przez absolwentów uniwersytetów, znajdą swoje ujście.
    Ruchy faszystowskie budują swoją bazę nie na politycznie aktywnych, lecz politycznie nieaktywnych, „przegranych”, którzy czują, często słusznie, że nie mają głosu lub udziału w tworzeniu polityki.
    Socjolog Émile Durkheim ostrzegał, że wykluczenie pewnej klasy ludzi z obywatelskiego udziału w strukturach społeczeństwa stwarza stan „anomii” – „stan, w którym społeczeństwo zapewnia niewielki zakres moralnego ukierunkowania dla jednostek.” Pisał że owi uwięzieni w „anomii” są łatwym łupem dla propagandy i napędzanych emocjami ruchów masowych. Hannah Arendt, powtarzając za Durkheimem, zauważyła, że „główną cechą masowego człowieka nie jest brutalność i zacofanie, ale jego izolacja i brak normalnych relacji społecznych.”
    W faszyzmie politycznie bezsilni i wykluczeni z zaangażowania, ignorowani i wyśmiewani przez grupę u władzy, odkrywają swój głos i poczucie upodmiotowienia.
    Jak zauważyła Arendt, faszystowskie i komunistyczne ruchy w Europie w 1930 roku: „… zwerbowały swoich członków z tej masy pozornie obojętnych ludzi, z których wszystkie inne partie zrezygnowały jako zbyt apatycznych lub zbyt głupich, by zasługiwać na ich uwagę. W rezultacie większość ich członków składała się z ludzi, którzy nigdy wcześniej nie pojawili się na scenie politycznej. Pozwoliło to na wprowadzenie zupełnie nowych metod do politycznej propagandy i obojętności wobec argumentów przeciwników politycznych; ruchy te nie tylko usytuowały się na zewnątrz i w opozycji wobec systemu partyjnego jako całości, lecz znalazły formułę członkostwa, która nigdy wcześniej nie została zastosowana, nie została „zepsuta” przez system partyjny. W związku z tym nie musiały odpierać przeciwstawnych argumentów i konsekwentnie preferowały metody, które kończyły się śmiercią zamiast perswazji, które rozpowszechniały raczej terror niż przekonania. Przedstawiały konflikt jako niezmiennie pochodzący z głębokich naturalnych, społecznych lub psychologicznych źródeł niezależnych od danej osoby, a zatem niezależnych od rozumu. Byłoby to dla nich słabością, gdyby tylko uczciwie weszły we współzawodnictwo z innymi partiami; nie byłoby, gdyby byli pewni, że mają do czynienia z ludźmi, którzy mają powody, by być równie wrogo nastawieni do wszystkich partii. ”
    Faszyzm jest wspomagany i rozwijany przez apatię tych, którzy są zmęczeni byciem oszukiwanymi i okłamywanymi przez upadłą liberalną władzę, dla której jedynym powodem do głosowania na polityka lub wspierania partii politycznej jest wybór mniejszego zła. To dla wielu wyborców jest najlepszym co Clinton może zaoferować.
    Faszyzm wyraża się w znanych i pocieszających symbolach narodowych i religijnych, dlatego przychodzi w różnych odmianach i formach. Włoski faszyzm na przykład, który wspominał chwałę Imperium Rzymskiego, nigdy nie podzielał miłości nazistów do teutońskich i nordyckich mitów. Amerykański faszyzm także sięgnie do tradycyjnych patriotycznych symboli, narracji i przekonań.
    Robert Paxton pisał w „Anatomii faszyzmu”:
    Język i symbole autentycznego amerykańskiego faszyzmu, oczywiście, mają niewiele wspólnego z oryginalnymi modelami europejskimi. Musiałyby być tak znane i pocieszające dla lojalnych Amerykanów jak język i symbole oryginalnych faszyzmów były znane i pocieszające dla wielu Włochów i Niemców, jak sugerował [George] Orwell. Hitler i Mussolini, mimo wszystko, nie próbowali wyglądać egzotycznie dla swoich współobywateli. Nie swastyka w amerykańskim faszyzmie, ale „gwiazdy i paski” (lub gwiazdy i pręgi) i chrześcijańskie krzyże. Nie faszystowski salut, lecz masowe recytacje deklaracji wierności. Symbole te oczywiście nie zawierają w sobie powiewu faszyzmu, ale amerykański faszyzm mógłby przekształcić je w obowiązkowe testy lakmusowe do wykrywania wewnętrznego wroga.
    Faszyzm tworzy się w oparciu o natchnionego i pozornie silnego lidera, który obiecuje odnowę moralną, nową chwałę i zemstę. Chodzi o zastąpienie racjonalnej debaty zmysłowym doświadczeniem. To dlatego kłamstwa, półprawdy i wymysły Trumpa nie mają wpływu na jego zwolenników. Jak wskazuje filozof i krytyk kultury Walter Benjamin, faszyści przekształcają politykę w estetykę. A szczytem estetyki dla faszysty, mówi Benjamin, jest wojna.
    Paxton wyróżnia amorficzną ideologię jako cechę wszystkich ruchów faszystowskich.
    Faszyzm nie opiera się na prawdzie swojej doktryny, ale na mistycznej unii lidera z historycznym przeznaczeniem swego ludu, pojęciem związanym z romantyczną ideą historycznego narodowego rozkwitu i rozkwitu indywidualnego geniuszu artystycznego lub duchowego, choć faszyzm zaprzecza romantycznej apoteozie swobodnej indywidualnej kreatywności. Faszystowski przywódca chce doprowadzić swój lud do wyższej sfery polityki, której będą doświadczać zmysłowo: ciepło przynależności do rasy, teraz już w pełni świadomej swojej tożsamości, historycznego przeznaczenia i mocy; podniecenie uczestnictwem w fali wspólnych uczuć i poświęcenia swoich drobnych spraw dla dobra grupy; i dreszcz dominacji.
    Został tylko jeden sposób, aby osłabić tęsknotę za faszyzmem krystalizującą się wokół Trumpa. Jest to budowanie, tak szybko jak to możliwe, ruchów lub partii, które wypowiadają wojnę władzy korporacji, angażują się w podtrzymywane akty obywatelskiego nieposłuszeństwa i dążą do reintegracji wykluczonych – „przegranych” w gospodarcze i polityczne życie kraju. Ruch ten nigdy nie wyjdzie z Partii Demokratycznej. Jeśli Clinton zwycięży w wyborach, Trump może zniknąć, ale nastroje faszystowskie będą się szerzyć. Inny Trump, być może bardziej podły, będzie wymiotował z wnętrzności rozpadającego się systemu politycznego. Walczymy o nasze życie polityczne. Ogromna szkoda została wyrządzona przez władzę korporacji i elit uniwersyteckich wykształconych dla naszej demokracji kapitalistycznej. Im dłużej elity, które nadzorowały to patroszenie kraju w imię korporacji – którzy wierzą, jak Dyrektor Generalny CBS Leslie Moonves, że chociaż Trump byłby niekorzystny dla Ameryki mógłby być przynajmniej sprzyjać zyskom korporacji, pozostają u władzy, tym bardziej sytuacja będzie się pogarszać.

    Chris Hedges, spędził prawie dwie dekady jako korespondent zagraniczny w Ameryce Środkowej, na Bliskim Wschodzie, w Afryce i na Bałkanach. Sprawozdawał z ponad 50 krajów i pracował dla The Christian Science Monitor, National Public Radio, The Dallas Morning News i The New York Times, dla którego był korespondentem zagranicznym przez 15 lat.

  32. Ten tekst jest charakterystyczny dla tak zwanych „do gooders”. Nalezal do nich Lenin, Marx, oraz wielu innych zyjacych w swiecie fantazji i marzacych o utopijnym ustroju, w ktorym kazdy bedzie szczesliwy, bogaty i zdrowy.
    To, ze ktos jest przeciwko homoseksualizmowi nie oznacza jeszcze, ze ten ktos jest faszysta.
    Podobnie jak to, ze osoba obawiajaca sie islamizacji swojego kraju tez nie jest przez to samo faszysta.
    Moglbym tak jeszcze dlugo wymieniac, ale naprawde szkoda czasu. Artykul jest plytki, choc stara sie zachowac pozory doglebnej analizy obecnej sytuacji. Napisany jesty w ten sposob, ze czytelnik jest w stanie utozsamic sie z wieloma zawartymi w nim stwierdzeniami i glownie ten fakt powoduje wrazenie, ze autor przeprowadza swoja analize obiektywnie. Tymczasem jest to typowo lewacka paplanina nie wnoszaca niczego nowego.
    Nie nalezy rowniez zapominac, ze artykul odnosi sie do kampanii wyborczej w USA i – najprawdopodobniej – zostal napisany na zamowienie. Popatrzmy kogo autor popiera i dostaniemy odpowiedz na czyje.

  33. Dobra diagnoza – niestety.

  34. Witam, nie jestem zawodowym tłumaczem, ale postarałam się najlepiej, jak mogłam, bo poruszył mnie do głębi artykuł przytoczony przez Pana. Tłumaczenie poniżej dla wszystkich, którzy chcieliby się wypowiedzieć, ale nie rozumieją oryginału. Przerażające jest, jak bardzo zbieżne są negatywne wydarzenia i sentymenty w tak wielu różnych krajach świata i jak szybko te sentymenty biorą górę nad wszystkim, co wydawało nam się, że cywilizowane społeczeństwa ukształtowały już na zawsze. Coraz bardziej realnym wydaje się pomysł, że III wojna światowa jest tuż za rogiem i że będzie to najgorsza z wojen, jakie ludzkość widziała do tej pory…

    Zemsta niższych klas i narodziny amerykańskiego faszyzmu.
    Chris Hedges
    Wykształcone elity, z ramienia korporacji, przeprowadziły dziki neoliberalny atak na pracującą biedotę. Teraz przychodzi im za to zapłacić. Ich dwulicowość – uosabiana przez polityków takich jak Bill i Hillary Clinton czy Barrack Obama – przez dekady odnosiła sukces. Te elity, wśród których było wielu wychowanków szkół Ivy League, mówiły językiem wartości – uprzejmość, przynależność, potępienie jawnego rasizmu i bigoterii, troska o klasę średnią – jednocześnie wbijając nóż w plecy klasy niższej w imię swoich korporacyjnych panów. Ta gra się skończyła.
    Dziesiątki milionów Amerykanów, szczególnie białych przedstawicieli klasy średniej, jest słusznie wściekłych na to, co zrobiono im, ich rodzinom i społecznościom. Powstali, by odrzucić neoliberalne zasady i polityczną poprawność narzuconą im przez wyedukowane elity z obu politycznych partii: biali z nizin społecznych wpadają w objęcia amerykańskiej wersji faszyzmu.
    Ci Amerykanie chcą szczególnego rodzaju wolności – wolności do nienawiści. Chcą wolności do używania słów takich jak „czarnuch”, „żydek”, „metys”, „kitajec”, „arabus” i „pedał”. Chcą wolności, która pozwoli im na idealizowanie przemocy i kultury broni. Chcą wolności do posiadania wrogów, do fizycznego atakowania Muzłumanów, nieudokumentowanych robotników, Afro-Amerykanów, homoseksualistów i kogokolwiek, kto odważyłby się skrytykować ich kryptofaszyzm. Chcą wolności do celebrowania historycznych ruchów i postaci potępianych przez wykształcone elity, włączając w to Ku Klux Klan i Konfederację. Chcą wolności do ośmieszania i lekceważenia intelektualistów, idei, nauki i kultury. Chcą wolności do uciszenia tych, którzy mówili im, jak mają się zachowywać. I chcą wolności do rozkoszowania się hipermęskością, rasizmem, seksizmem i wyższością białych. To wszystko są podstawowe emocje faszyzmu, które zrodziły się z upadku liberalnego państwa.
    Demokraci grają w bardzo niebezpieczną grę namaszczając Hillary Clinton na swoją kandydatkę na prezydenta. Utożsamia ona bowiem dwulicowość wykształconych elit, mówiących językiem „czuję twój ból” zwykłego mężczyzny i kobiety, dzierżących wysoko biblię politycznej poprawności, a jednocześnie sprzedających biedotę i klasę pracującą potęgom korporacyjnym. Republikanie, pobudzeni amerykańską wersją Il Duce, Donalda Trumpa, mobilizują wyborców, szczególnie nowych, podczas gdy Demokraci są grubo poniżej poziomu frekwencji z 2008. Podczas wielkiego wtorku oddano 5,6 miliona głosów na Demokratów, zaś 8,3 miliony przypadły Republikanom. Te liczby były dokładnie odwrócone w 2008 – 8,2 miliona dla Demokratów i około 5 milionów dla Republikanów.
    W swojej ostatniej książce „Urzeczywistniając nasz kraj”, napisanej w 1998 roku, Richard Rorty proroczo przewidział, w którą stronę zmierza nasz postindustrialny naród. Wielu autorów specjalizujących się w doktrynie socjoekonomicznej ostrzegało, że stare, zindustrializowane demokracje zmierzają ku okresowi podobnemu do republiki Weimarskiej, gdzie ruchy populistyczne będą miały szansę na obalenie konstytucyjnych rządów. Zaś na przykład Edwark Luttwak zasugerował, że faszyzm może być przyszłością Ameryki. Myślą przewodnią jego książki „Zagrożony amerykański sen” było, że członkowie związków zawodowych i niezrzeszeni, niewykwalifikowani robotnicy wcześniej, czy później zorientują się, że ich rząd nawet nie próbuje ocalić ich zarobków przed zatonięciem lub uchronić ich stanowisk pracy przed wyeksportowaniem. Mniej więcej w tym samym czasie zorientują się również, że białe kołnierzyki – same panicznie bojące się restrukturyzacji – nie pozwolą się opodatkować w celu zapewnienia zabezpieczenia socjalnego dla kogoś innego.
    Wtedy coś pęknie. Elektorat małomiasteczkowy zdecyduje, że system zawiódł i zacznie rozglądać się za siłaczem, na którego można by głosować: kimś, kto da im pewność, że kiedy zostanie wybrany, zadowoleni z siebie biurokraci, szczwani prawnicy, przepłacani sprzedawcy obligacji i postmodernistyczni profesorowie nie będą im już mówić, jak żyć. Wtedy scenariusz, jak z powieści Sinclaria Lewisa „To może się zdarzyć tutaj”, może się ziścić. W 1932 większość przepowiedni o tym, co może się wydarzyć jeśli Hindenburg mianuje Hitlera kanclerzem było przesadnie optymistycznych.
    Jedną rzeczą, która najprawdopodobniej się zdarzy, będzie kompletne wymazanie dokonań czarnych i brązowych Amerykanów oraz homoseksualistów z ostatnich 40 lat. Żartobliwe lekceważenie kobiet znowu stanie się modne. Słowa takie jak „czarnuch” albo „żydek” znowu będą słyszane w zakładach pracy. Cały sadyzm, który akademicka lewica starała się wpoić studentom jako rzecz nieakceptowalną, wróci ze zdwojoną siłą. Całe rozgoryczenie niewykształconych Amerykanów na dyktowanie im przez wykształciuchów jak mają się zachowywać znajdzie wreszcie ujście.
    Ruchy faszystowskie budują swoje zaplecze nie na politycznie aktywnych, ale na nieaktywnych, na „przegranych” którzy czują, często właściwie, że nie mają ani głosu, ani roli do odegrania w politycznym establishmencie. Socjolog Emil Durkheim ostrzegał, że pozbawienie praw obywatelskich całej klasy ludzi ze struktur społecznych stworzy „anomię” – „stan, w którym społeczeństwo nie nadaje moralnego kierunku jednostkom”. Ci, którzy zostali uwięzieni w tym stanie „anomii”, pisał, są łatwą pożywką dla propagandy i napędzanych emocjami ruchów masowych. Hannah Arendt, powtarzając za Durkheimem, zauważyła, że „główną charakterystyką masowego człowieka nie jest brutalność i zacofanie, ale jego izolacja i brak normalnych stosunków społecznych”. Poprzez faszyzm ci politycznie bezsilni i niezaangażowani, zignorowani i napiętnowani przez establishment, odzyskują swój głos i sens zaangażowania.
    Jak zauważyła Arendt, ruchy faszystowskie i komunistyczne w Europie lat 30ych ubiegłego wieku „rekrutowały swoich członków z masy pozornie obojętnych ludzi, których wszystkie inne partie porzuciły uważając ich za albo zbyt apatycznych, albo za głupich, aby ubiegać się o ich uwagę. W rezultacie większość ich członków złożona była z ludzi, którzy nigdy wcześniej nie pojawili się na politycznej scenie. To z kolei pozwoliło na wprowadzenie całkiem nowych metod do politycznej propagandy, oraz obojętność na argumenty politycznych oponentów; te ruchy nie tylko stawiały się poza i przeciwko systemowi partyjnemu jako całości, ale wręcz ustanawiały członkostwo, które nigdy wcześniej nie istniało, nigdy nie było „splamione” przez system partyjny. Tym samym nie starali się oni odpierać przeciwnych argumentów, lecz uparcie promowali metody które kończyłyby się raczej śmiercią, niż perswazją, czy które oznaczałyby raczej terror, niż przekonywanie. Prezentowali oni spory jako niezmiennie pochodzące z głębokich naturalnych, społecznych lub psychologicznych źródeł, niezależnych od jednostki, i tym samym będących poza kontrolą rozumu. To byłoby jedynie niedociągnięciem, gdyby weszli oni w uczciwą rywalizację z którąkolwiek z innych partii; nie było jednak nim, jeśli byli pewni, że obcują z ludźmi mającymi powody, aby być równie wrogo nastawieni do wszystkich partii”.
    Faszyzmowi pomaga i rozwija go apatia tych, którzy są zmęczeni kantowaniem i kłamstwami zbankrutowanego liberalnego establishmentu, których jedynym powodem głosowania na polityka lub popierania lokalnej partii politycznej jest wybór mniejszego zła. To, dla wielu wyborców, jedyne co Clinton ma do zaoferowania.
    Faszyzm wyraża się w znajomych i kojących narodowych i religijnych symbolach i to dlatego pojawia się w wielu odmianach i formach. Na przykład faszyzm włoski, zapatrzony w przeszłą wielkość Imperium Rzymskiego, nigdy nie dzielił nazistowskiego uwielbienia dla germańskich i nordyckich mitów. Faszyzm amerykański również sięgnie do tradycyjnych patriotycznych symboli, opowieści i przekonań. Robert Paxton napisał w „Anatomii faszyzmu”: „język i symbole autentycznego amerykańskiego faszyzmu miałyby oczywiście niewiele wspólnego z europejskim oryginałem. Byłyby one jednak tak znajome i dodające otuchy lojalnym Amerykanom, jak język i symbole oryginalnego faszyzmu były znajome i pokrzepiające dla wielu Włochów i Niemców, tak jak sugerował [George] Orwell. Przecież Hitler i Mussolini nie chcieli wyglądać egzotycznie w oczach swoich rodaków. W amerykańskim faszyzmie nie byłoby więc swastyk, tylko Gwiazdy i Pasy (albo Gwiazdy i Prążki) oraz chrześcijańskie krzyże. Nie byłoby faszystowskiego salutowania, tylko recytacja przysięgi wierności. Te symbole, same w sobie oczywiście nie mają faszystowskiego wydźwięku, ale amerykański faszyzm przekształciłby je w obowiązkowy papierek lakmusowy do wykrywania wewnętrznego wroga.
    Faszyzm zasadza się na inspirującym i pozornie silnym liderze, który obiecuje moralną odnowę, nową chwałę i rewanż. Chodzi o zastąpienie racjonalnej debaty zmysłowym przeżywaniem. I to dlatego kłamstwa, półprawdy i fałszerstwa Trumpa nie robią wrażenia na jego zwolennikach. Faszyści przekształcają politykę, jak ujął to filozof i krytyk kulturalny Walter Benjamin, w estetykę. A ostateczną estetyką dla faszysty, powiedział Benjamin, jest wojna.
    Paxton zwraca uwagę na charakterystycznie bezkształtną ideologię, wspólną dla wszystkich ruchów faszystowskich. Faszyzm bowiem opierał się nie na prawdzie swej doktryny, lecz na mistycznym zjednoczeniu lidera z historycznie wyznaczonym przeznaczeniem jego zwolenników, co jest pojęciem powiązanym z romantycznymi ideami historycznego narodowego rozkwitu i indywidualnego artystycznego lub duchowego geniuszu, choć w pozostałym zakresie faszyzm negował romantyczną egzaltację nieograniczoną kreatywnością jednostki. Lider faszystowski chciał wznieść swoich zwolenników na wyższe poziomy polityki, którą mogliby doświadczać zmysłowo: ciepła przynależności do rasy teraz w pełni świadomej swojej tożsamości, przeznaczenia historycznego i siły; podniecenia związanego z byciem częścią fali wspólnych uczuć oraz poświęcenia małych trosk jednostki dla dobra grupy; dreszczu dominacji.
    Jest tylko jeden sposób na osłabienie tęsknoty za faszyzmem jednoczącej się wokół Trumpa. Jest nim budowa, tak szybko, jak to tylko możliwe, ruchów i partii, które wypowiedzą wojnę władzy korporacyjnej, zaangażują się w długotrwałe akty obywatelskiego nieposłuszeństwa i postarają się włączyć tych pozbawionych prawa głosu – „przegranych” – z powrotem do gospodarki i życia politycznego tego kraju. Taki ruch nigdy nie zrodzi się z partii Demokratycznej. Jeśli Clinton zwycięży w wyborach, Trump może zniknąć, ale faszystowskie sentymenty będą się wzmacniać. Jelita zgniłego politycznego systemu wyrzygają innego Trumpa, być może jeszcze bardziej nikczemnego. Walczymy o nasze polityczne istnienie. Ogromna krzywda została wyrządzona przez siły korporacyjne i elity wykształciuchów naszej kapitalistycznej demokracji. Im dłużej te elity – które nadzorowały patroszenie kraju z ramienia korporacji i które wierzą, jak dyrektor generalny CBS Leslie Moonves, że jakkolwiek zły Trump byłby dla Ameryki, przynajmniej będzie on dobry dla korporacyjnego zysku – pozostaną u władzy, tym gorzej będzie się działo.

  35. Szanowny Panie redaktorze

    To nie takie proste jak pisze autor. Wiedza powszechnie dostepna oraz polietnicznosc beda ksztaltowc spoleczenstwo. Dlatego autor sie myli w swoich przepowiedniach.


  36. Faszyzm również odradza się przez blokowanie komentarzy do libertyńskich wynurzeń importowanych redaktorów i ich argumentów nieprzystawalnych do polskiego dramatu . Polska jest świadomie kolonizowana przez obcy kapitał . Każda próba zatrzymania tego procesu przez PiS jest godna poparcia.

  37. Zatem szłoby to po polsku jakoś tak:)

    Chris Hedges

    “Zemsta klas niższych i krzepnięcie amerykańskiego faszyzmu”

    Wykształcone na uniwersytetach elity, w imieniu korporacji, przeprowadziły dziki neoliberalny zamach na pracujących biednych. Teraz muszą za to zapłacić. Ich dwulicowość – której ucieleśnieniem są politycy pokroju Billa i Hillary Clintonów oraz Baracka Obamy – zdawała egzamin przez szereg dekad. Przedstawiciele owych elit, wywodzący się często z kilku konkretnych uczelni na Wschodnim Wybrzeżu, mówili językiem wartości: społeczeństwa obywatelskiego, inkluzywności, potępienia dla otwartego rasizmu i bigoterii, troski o los klasy średniej, a jednocześnie wbijali nóż w plecy klasom niższym w imieniu swoich korporacyjnych mentorów. Ta gra dobiegła końca.

    Miliony Amerykanów, szczególnie białych i pochodzących z niższych klas, miały pełne prawo wściec się na to, co im zrobiono, a także ich rodzinom i społecznościom. Dlatego postanowiły odrzucić neoliberalną politykę i polityczną poprawność narzuconą im przez wykształcone na uniwersytetach elity z obu partii. Biali z niższych klas uosabiają amerykański faszyzm.

    Ci Amerykanie chcą szczególnego rodzaju wolności: wolności do nienawidzenia. Chcą wolności, która pozwoli im używać słów “czarnuch”, “parch”, “meksyk”, “chinol”, „ciapaty” i “pedał”. Chcą wolności pozwalającej im idealizować przemoc i posiadanie broni. Chcą wolności pozwalającej mieć wrogów, fizycznie atakować muzułmanów, pracujących na czarno imigrantów, Afroamerykanów, homoseksualistów oraz każdego, kto się ośmieli skrytykować ich kryptofaszyzm. Chcą wolności, która pozwoli im czcić historyczne ruchy i postaci, które wykształcone elity potępiają, w tym Ku Klux Klan i Konfederację. Chcą wolności, która pozwoli wyśmiewać i dezawuować intelektualistów, idee, naukę i kulturę. Wolności, która pozwala uciszyć tych, którzy mówią im, jak się zachowywać. Wreszcie: wolności, która pozwoli im napawać się hipermaskulinizmem, rasizmem, seksizmem i białym patriarchatem.

    Wszystko to razem tworzy emocjonalny rdzeń faszyzmu. Te właśnie emocje rodzą się, gdy liberalne państwo się wali. Demokraci ryzykują, namaszczając Hillary Clinton na swoją kandydatkę do Białego Domu. Jest ona symbolem podwójnej gry wykształconych elit, mówiących zwykłym ludziom: “wiem, co czujesz”, wymachujących biblią politycznej poprawności, a jednocześnie wydających ubogich i pracujących na pastwę korporacji.

    Republikanie, napędzani popularnością Donalda Trumpa, amerykańskiego “duce” rodem z reality show, przyciągają nowych wyborców, podczas gdy demokratom daleko dziś do wyników z 2008 roku. W prawyborach 1 marca oddano na nich 5,6 mln głosów, podczas gdy na republikanów aż 8,3 mln. W 2008 roku było nieomal na odwrót: 8,2 mln głosów na demokratów i ok. 5 na republikanów.

    Richard Rorty w swojej ostatniej książce „Achieving Our Country” [wydanie polskie nosiło tytuł „Spełnianie obietnicy naszego kraju” – tłum.], napisanej w 1998 roku, proroczo dostrzegł, w jakim kierunku zmierzało nasze postindustrialne społeczeństwo.

    Wielu autorów piszących o polityce socjoekonomicznej ostrzegało, że stare demokracje uprzemysłowione wchodzą w stadium quasi-weimarskie, w którym populiści mają szansę obalić rządy konstytucyjne. Edward Luttwak zasugerował, że faszyzm może okazać się przyszłością Ameryki. Zgodnie z tezą jego książki, zatytułowanej „Amerykański sen w niebezpieczeństwie”, zrzeszeni w związkach zawodowych, a z drugiej strony nieprzynależący nigdzie niewykwalifikowani robotnicy zrozumieją w końcu, że rząd ich kraju nawet nie próbuje przeciwdziałać spadkowi płac ani eksportowi miejsc pracy. Jednocześnie zdadzą sobie sprawę, że “białe kołnierzyki” z przedmieść, sami przerażeni wizją społecznej degradacji, nie zgodzą się, by z ich podatków opłacano świadczenia socjalne dla kolejnych grup.

    W tym momencie coś musi pęknąć. Elektorat spoza przedmieść uzna, że system zawiódł, i zacznie się rozglądać za “strongmanem”, na którego odda głos. Będzie to ktoś, kto obieca, że jeśli zostanie wybrany, zadufani w sobie biurokraci, cwani prawnicy, przepłaceni maklerzy i postmodernistyczni profesorowie nie będą dłużej nadawać tonu. Może się tym samym ziścić scenariusz jak z powieści Sinclaira Lewisa „It Can’t Happen Here” [„To nie może się tu wydarzyć”]. Bo gdy “strongman” sięgnie po stanowisko, nikt nie będzie potrafił przewidzieć, co się stanie. W 1932 roku większość przewidywań co do skutków przekazania władzy kanclerskiej Hitlerowi przez Hindenburga [prezydenta Rzeszy – tłum.] była w zasadzie optymistyczna.

    Jedno wydaje się bardzo prawdopodobne: zdobycze poczynione przez ostatnich 40 lat przez czarnoskórych Amerykanów i homoseksualistów zostaną wymazane. Żartobliwie pogardliwy stosunek do kobiet znów będzie w modzie. Słowa “czarnuch” i “parch” znów da się usłyszeć w miejscu pracy. Sadyzm, który akademicka lewica próbowała wyperswadować studentom jako nieakceptowalny, znów zaleje nas falą. Resentyment, jaki słabo wykształceni Amerykanie żywią wobec absolwentów dyktujących im, jak się zachowywać, znajdzie nareszcie ujście.

    Ruchy faszystowskie rekrutują swój elektorat nie spośród ludzi politycznie aktywnych, ale spośród biernych, “przegranych”, którzy przeczuwają – nierzadko trafnie – że ich głos nie liczy się w politycznym establishmencie, że nie odgrywają w nim żadnej roli. Socjolog Emile Durkheim ostrzegał, że wykluczenie jakiejś klasy społecznej ze struktur społeczeństwa wytwarza stan “anomii”, w którym “społeczeństwo nie dostarcza jednostkom wystarczających wytycznych moralnych”. Według niego, pogrążeni w anomii są łatwym łupem dla propagandy i masowych ruchów napędzanych emocjami. Echa słów Durkheima słychać też u Hannah Arendt, gdy stwierdza, że “podstawową cechą człowieka masowego nie jest brutalność i wstecznictwo, ale jego izolacja i brak normalnych relacji społecznych”. Ludzie pozbawieni politycznej siły i niezaangażowani, ignorowani i lżeni przez establishment, odnajdują w faszyzmie swój głos i poczucie mocy.

    Jak zauważyła Arendt, zarówno faszystowskie, jak i komunistyczne ruchy w Europie lat 30. ubiegłego wieku “rekrutowały swych członków z tej masy pozornie obojętnych, których inne partie uznawały za zbyt apatycznych lub zbyt głupich, by poświęcać im uwagę. W rezultacie większość członków ruchów faszystowskich i komunistycznych stanowili ludzie, którzy nigdy wcześniej nie zagościli na politycznej scenie. To zaś pozwoliło na wprowadzenie do politycznej propagandy całkowicie nowych metod oraz na obojętność wobec argumentów ze strony politycznych przeciwników. Ruchy te nie tylko usytuowały się poza systemem partyjnym jako takim i w opozycji do niego, ale również zdobyły poparcie rzesz, których nigdy nie objął i nie ‚zepsuł’ system partyjny. Dlatego nie musiały stawiać czoła argumentacji przeciwników i konsekwentnie preferowały metody wiodące raczej do śmierci niż perswazji, a do przekonywania używały języka terroru. Konflikty zaś przedstawiały niezmiennie jako zakorzenione głęboko w naturze i psychologii jednostek i społeczeństw, i tym samym niepoddające się kontroli rozumu. Takie podejście byłoby im poczytane za słabość tylko w wypadku, gdyby uczciwie podjęły rywalizację z innymi partiami. Nie było słabością, gdy miały do czynienia z ludźmi, którzy mieli powód, by odnosić się wrogo do wszystkich partii.”

    Faszyzmowi sprzyja i zapewnia przewagę apatia tych, którzy mają dość bycia okłamywanymi i ośmieszanymi przez bankrutujący liberalny establishment, i którzy, oddając głos na polityka czy partię, zawsze wybierają tylko mniejsze zło. Z punktu widzeniu wielu wyborców Hillary Clinton jest w najlepszym razie właśnie tym.

    Faszyzm wyraża się w dobrze znanych i budzących otuchę narodowych i religijnych symbolach; z tego powodu występuje w różnorodnych odmianach i formach. Faszyzm włoski, który nawiązywał do chwały imperium rzymskiego, nigdy nie podzielał właściwej nazistom fascynacji teutońskimi i nordyckimi mitami. Również faszyzm amerykański sięgnie po tradycyjne patriotyczne symbole, narracje i przekonania.

    W swej “Anatomii faszyzmu” Robert Paxton pisał: “Język i symbole autentycznego amerykańskiego faszyzmu mogłyby mieć, rzecz jasna, niewiele wspólnego z jego oryginalną europejską odmianą. Musiałyby być tak samo bliskie i dodające otuchy lojalnym Amerykanom jak język i symbole oryginalnych odmian faszyzmu wydawały się bliskie i dodające otuchy wielu Włochom i Niemcom, jak sugerował Orwell. Przecież ani Hitler, ani Mussolini nie próbowali wydawać się współobywatelom egzotyczni. Zatem w amerykańskim faszyzmie zabraknie swastyk, ale będą gwiazdy i paski oraz chrześcijańskie krzyże. Nie będzie faszystowskich pozdrowień, ale masowe recytowanie przysięgi na wierność. Te symbole same w sobie nie noszą faszystowskich znamion, ale amerykański faszyzm uczyni je papierkiem lakmusowym do wykrywania wewnętrznych wrogów.”

    Istotą faszyzmu jest natchniony i na pozór silny przywódca, który obieca odnowę moralną, chwałę i zemstę. Chodzi o zastąpienie racjonalnej debaty doświadczeniem zmysłowym. Dlatego właśnie kłamstwa, półprawdy i mistyfikacje Trumpa nie odstraszają jego sympatyków. Faszyści zmieniają politykę – jak zauważył Walter Benjamin – w estetykę. Jak dodawał, z punktu widzenia faszysty ostateczną postacią estetyki jest wojna.

    Paxton wyodrębnia zaś typową dla wszystkich ruchów faszystowskich amorficzną ideologię. Faszyzm opierał się nie na prawdziwości jego doktryny, lecz na mistycznej jedności jego lidera z historycznym przeznaczeniem danego ludu, koncept nawiązujący do romantycznych idei rozkwitu narodów w biegu dziejów oraz indywidualnego artystycznego lub duchowego geniuszu, choć z drugiej strony faszyzm odrzucał romantyczną egzaltację nieskrępowanej indywidualnej kreatywności. Zamiarem faszystowskiego przywódcy było wzniesienie swego narodu na wyższy poziom polityki, której wreszcie mogliby doświadczyć zmysłami, jak rozgrzewającego uczucia przynależności do rasy w pełni świadomej swej tożsamości, historycznego przeznaczenia i mocy; jak ekscytacji towarzyszącej unoszeniu się na fali wspólnych przeżyć; jak poczucia, że poświęca się własne małe obawy na rzecz dobra zbiorowości; jak dreszczu dominacji.

    Jest tylko jeden sposób na stłumienie tęsknoty za faszyzmem narastającej wokół postaci Trumpa. Należy najszybciej jak to możliwe zbudować ruchy lub partie, które wypowiedzą wojnę potędze korporacji, zaangażują się w długotrwałe akty obywatelskiego nieposłuszeństwa i będą się starały o powtórne włączenie wykluczonych – owych “przegranych” – w nurt życia gospodarczego i politycznego. Taki ruch nigdy nie zrodzi się w łonie Partii Demokratycznej. Jeśli w powszechnych wyborach Clinton zwycięży, Trump być może zniknie, ale faszystowskie nastroje będą się szerzyć. Trzewia gnijącego systemu politycznego zwrócą innego Trumpa, może nawet podlejszego. Walczymy o nasze polityczne życie. Potęga korporacji i wykształcone elity wyrządziły naszej kapitalistycznej demokracji niebywałe szkody. Im dłużej owe elity, które w imieniu korporacji doglądały patroszenia kraju – i które wierzą, jak główny dyrektor wykonawczy CBS Leslie Moonves, że jakkolwiek zły byłby Trump dla Ameryki, byłby przynajmniej dobry z punktu widzenia przychodów korporacji – im dłużej zatem owe elity pozostają na stanowiskach, tym gorzej będzie się działo.

    O AUTORZE: Chris Hedges pracował przez niemal 20 lat jako korespondent w Ameryce Środkowej, na Bliskim Wschodzie, w Afryce i na Bałkanach. Relacjonował wydarzenia z ponad 50 krajów, pracując dla “The Christian Science Monitor”, National Public Radio, “The Dallas Morning News” i “New York Times”, którego zagranicznym korespondentem był przez 15 lat.

  38. Etiologia osobowości paranoicznej (wybrane poglądy)

    Kernberg: Dominuje mechanizm rozszczepienia – „ja” dobre – „inni” złe – stąd też osoba funkcjonująca na takim poziomie doświadcza ciągłych zmian emocji. Reprezentacja siebie i innych jest całkowicie podzielona na dobre i złe. Nie ma nic pośrodku oraz nie ma możliwości posiadania obydwu atrybutów: dobra i zła. Charakterystyczny jest mechanizm projekcji, nawiązując do projekcji można zauważyć, iż negatywne uczucia wewnątrz „ja” spostrzegane są jako pochodzące z zewnątrz. Ponieważ ich źródłem jest sam człowiek – nie można się ich pozbyć uciekając przed nimi. Skłonność do ksobnej rekonstrukcji rzeczywistości.

    Seaters: Pragnienie odwetu.

    Cameron: Krzywdzone dziecko staje się potem nadmiernie wyczulone na sygnały wrogości, pogardy, krytyki, oskarżeń.

    Sullivan: Dwa czynniki powodujące rozwój paranoicznej osobowości:
    • silne poczucie zagrożenia spowodowane jakimś defektem – rzeczywistym bądź urojeniowymi
    • rzutowanie winy za ów defekt na innych ludzi. Mechanizm stanowią: doznane krzywdy oraz silne poczucie niepewności lub/oraz poczucie niższości. Podstawowymi strategiami działania w kontaktach interpersonalnych osoby paranoicznej są: autonomia, kontrola i racjonalność.


  39. Panie Jacku, tłumaczenie to praca, za którą odpowiednio wykształceni w tym celu ludzie otrzymują wynagrodzenie. Jeżeli zatem zależy Panu na jakości tłumaczenia, uprzejmie informuję, że tekst w języku angielskim zawiera 10775 znaków, co w przeliczeniu na strony rozliczeniowe (1800 znaków) daje 5,98 stron. Myślę, że nie będzie problemu ze znalezieniem PROFESJONALNEGO tłumacza, który przetłumaczy Panu ten tekst za około 150-180 PLN.

  40. Najzabawniejsza jest dobra rada na końcu. W którym to kraju faszyzm przegrał z ulicznymi demonstracjami?

  41. Szanowny Panie Jacku,
    Dziękuję Ci, że jesteś dzięki Tobie światłe idee spłyną na nasz ciemnogród.
    Dzięki Tobie, wyrwiemy się spod jarzma i będzie dla wszystkich lepiej.

  42. Faszysty to wy szukajcie w takich stowarzyszeniach jak Komitet 300 lub podobnych. W Trumpie to go moim zdaniem nie ma to film z wykałdem byłego historyka wywiadu brytyjskiego z dobrym dostępem do źródeł poufnych informacji. On się kiedyś przypadkowo natknął na pewne ultratajne informacje, które nie miały do niego trafić. Wtedy dowiedział się o wyższym równoległym rządzie, który nawiasem mówiąc robi bardzo wiele abyśmy się nie dowiedzieli o tym, że istnieje wyższy równoległy rząd kontrolujący wiele aspektów polityki USA i UE

  43. Chris Hedges jest dobrze znany ze swojego katastrofizmu. W tym co mowi sa ziarna prawdy, ale owija ta prawde w katastroficzne dywagacje o koncu Zachodu, koncu Cywilizacji, itp. Robi to juz od wielu lat.
    Prawda jest trudniejsza. Za mojego zycia, i przypuszczam za redaktora zycia, podwoila sie populacja planety. Wzrost populacji nastapil glownie w krajach rozwijajacych sie w ktorych nastapilo zderzenie gwaltownego spadku smiertelnosci dzieci z patriarchalnym systemem nastawionym na wysoka smiertelnosc dzieci. Podwojenie sie populacji na tak szeroka skale jest zjawiskiem bezprecedensowym w historii homo sapiens, przynajmniej w znanej nam historii. Skutek tego jest (niestety) taki, ze zachodnia cywilizacja w obecnej formie nie moze byc przeniesiona zywcem na cala planete, poniewaz nie ma dosc surowcow aby to zrobic. USA, majace ~5% populacji, nadal zuzywa ~20% swiatowej produkcji ropy. Gdyby chciec przeniesc takie zuzycie ropy na swiat, produkcja ropy musialaby wzrosnac o czynnik 4-5. Przy zuzyciu Europejskim nadal potrzeba 2-3 razy wiecej produkcji. Obecny spadek cen jest czescia cyklu ekonomicznego, nie oznaka tego ze podaz przekracza potencjalny popyt. Potrzebna jest ewolucja technologiczna, ktora wymaga czasu i pieniedzy. W miedzyczasie, swiat rozwijajacy sie jest w stanie dostarczyc swiatu rozwinietemu wlasciwie nieograniczony rezerwuar sily roboczej ktora bedzie pracowac za jedzenie. Do tego doklada sie rosnaca automatyzacja produkcji. Skutkiem w krajach rozwinietych jest eliminacja duzej ilosci miejsc pracy, zwlaszcza dla slabo wyksztalconych. Tak zwana polityka neoliberalna probowala zastapic dochod z pracy przez zadluzenie. Swiat rozwiniety znajduje sie teraz w koncowej czesci tego procesu, kiedy zadluzenie jest tak duze ze juz nie moze rosnac, a nawet jak rosnie to efekt ekonomiczny jest niewspolmierny. W tym sensie swiat rozwiniety znalazl sie w zaulku podobnym do lat 30-ych ubieglego wieku. Skutki spoleczne sa zlagodzone przez programy socjalne, ktore jednakowoz powoduja staly wzrost zadluzenia publicznego, ktore rowniez staje sie niesplacalne.
    Wyjscie z zaulka nie jest proste i droga wyjscia nie jest oczywista. W ubieglym wieku wyjsciem byla wojna ktora przetasowala spoleczenstwa jak rowniez dostarczyla duzo nowych technologii ktore zostaly przeniesione do zycia cywilnego. Bardzo duza czesc naszych dzisiejszych technologii ma swoje korzenie w drugiej wojnie swiatowej. Dzis wojna raczej nie jest wyjsciem, poniewaz swiat rozwiniety jest nasycony bronia jadrowa i srodkami przenoszenia przed ktorymi wlasciwie nie mozna sie bronic.
    Politycznie, skutkiem tych procesow jest rosnacy populizm. W USA klasa srednia systematycznie traci swoj uprzedni poziom zycia z powodu konkurencji taniej sily roboczej i coraz czesciej robotow przemyslowych. Proces jest niewatpliwie przyspieszany przez neoliberalna polityke globalizacji. Przez ostatnie 10-20 lat partia Republikanska propagandowo oglupiala swoja baze polityczna desygnujac kozly ofiarne w postaci przeroznych mniejszosci, programow socjalnych, i ogolnie mowiac wyksztalciuchow, ktorych w USA nazywa sie „progressives” lub „liberals”. Rowniez partia ta wykorzystywala animozje kulturowe i religijne, jak aborcja, prawa dla homoseksualistow, itp. Produktem tej kampanii jest Donald Trump i Ted Cruz. Tak zwany establishment partii Republikanskiej stracil kontrole nad wlasna propaganda i stal sie jej ofiara. Partia Republikanska sie rozpada. Troche inaczej jest w partii Demokratycznej Ta partia brala udzial w neoliberalnej polityce, jednoczesnie twierdzac ze nie bierze. Deregulacja finansow, ktora zaowocowala eksplozja niesplacalnego dlugu prywatnego, zostala wprowadzona w zycie pod koniec prezydentury prez. Clintona. Owocem tej wewnetrznej sprzecznosci, hipokryzji, jest Bernie Sanders.
    Nie ulega watpliwosci ze USA, jak rowniez reszta swiata rozwinietego, wchodza w okres przesilenia politycznego. Dotychczasowa polityka ekonomiczna nie moze byc kontynuowana. Czy urodzi sie z tego faszyzm, trudno powiedziec. Okaze sie w listopadzie na ile popularnosc wsrod nizszych klas przeklada sie na popularnosc wsrod elektoratu. Niewatpliwie wchodzimy w okres tak zwanych ciekawych czasow. Nie nalezy jednakowoz poddawac sie myslom katastroficznym. Zubozonej klasy sredniej nie da sie dluzej zignorowac, ale faszyzm nie musi byc automatycznym rezultatem. Najprawdopodobniej w USA prezydentem zostanie Hillary Clinton, ktora moze byc prezydentem na jedna kadencje, w czasie ktorej kadencji partie zaczna sie reorganizowac.
    Jak to sie przeklada na Polske? Srednio. Procesy ekonomiczne sa podobne, tyle tylko ze Polska jest gdzies posrodku, bedac po czesci krajem rozwinietym a po czesci krajem taniej sily roboczej. Glownym problemem Polski (w moim pojeciu) jest dosc ekstremalna niestabilnosc sceny politycznej. Polska nadal nie wyrobila sobie stabilnych partii politycznych. PO okazala sie byc bardziej klika niz partia i de fakto rozpadla sie w oczach. Zastapila ja jedyna w miare i prawdopodobnie tymczasowo spojna partia polityczna, PiS. PiS ma zapedy autorytarne, a PiSowski beton ma cechy Katolickiego Faszyzmu. Propaganda skierowana do betonu jest ekstremalnie antysemicka, co jest cecha definiujaca Europejskiego faszyzmu. Propaganda Polskiej prawicy kreuje alternatywna rzeczywistosc spiskowa, co jest druga cecha definuijaca faszyzmu. Korzenie tej propagandy tkwia w okresie miedzywojennym. Wyjsciem dla Polski jest budowa programu politycznego. Jakiegos programu politycznego innego niz faszyzm, programu ktory nie jest oparty na ignorowaniu problemow spolecznych, twierdzeniu ze one same sie rozwiaza jak sie warunki poprawia. Polaczenie polityki pro biznesowej z sumieniem lewicy. Drugim elementem koniecznym w Polsce jest prawda o Polskiej historii. Polska nie ma tradycji wspolczesnej demokracji obywatelskiej, i odwolywanie sie do demokracji szlacheckiej w obecnym czasie jest dosc bezsensowne. Prawda historyczna jest taka, ze nowopowstale panstwa Europy Wschodniej stoczyly sie w faszyzm. Polski antysemityzm miedzywojenny byl rownie nienawistny jak Niemiecki, choc nie doprowadzil do tych samych skutkow. Bez rozliczenia sie z ta preszloscia trudno jest budowac przyszlosc, bo owa przeszlosc zyje tuz pod powierzchnia terazniejszosci.